“Con cò bay lả bay la...” Tuổi thơ của mỗi người Việt Nam chúng ta lớn lên với cánh cò trong lời ru của mẹ, với tình yêu thiên nhiên ngập tràn. Rồi ngày qua ngày, ta trưởng thành, bắt đầu lao vào cuộc sống với những bon chen, phiền muộn... Đến một ngày, dừng lại, chợt thèm nghe một tiếng chim...
Tôi còn nhớ cách đây khoảng hai mươi năm, mỗi độ thu về, nhìn lên bầu trời Hà Nội, từng đàn sếu, diệc, cò bay qua để nhắc tiết trời sắp lạnh. Quanh các khu nhà, trong các tán cây, chim kêu rộn ràng mỗi sáng. Thời gian qua đi, đất nước ngày càng phát triển, nhà cao tầng và các công trình lớn mọc lên khắp nơi. Và một buổi sáng dậy sớm, bước chân ra khỏi nhà, chỉ còn tiếng động cơ của ô tô, xe máy...
Người Việt Nam mình yêu thiên nhiên, yêu chim lắm... các hội sinh vật cảnh (cây cảnh, chim cảnh) được thành lập ở khắp nơi, hiếm có một đô thị nào lại không có một chợ chim, chợ hoa cây cảnh. Người ta xẻ đá, chặt cây, bắt chim, bắt thú... đem về để ngắm một mình... để rồi vài chục năm sau, các thế hệ mai sau biết lấy gì mà ngắm, mà thưởng thức cái vẻ đẹp huyền diệu của thiên nhiên. Mà thực ra, cái cây, hòn đá luôn đẹp hơn khi nó ở trong thiên nhiên. Con chim cũng vậy, chỉ đẹp, chỉ hót hay nếu nó được sống tự do trong môi trường hoang dã.
Giữa trời mưa gió não nề, trong chốn thâm u của núi rừng Cúc Phương, một nhóm nam thanh, nữ tú xúm xít ghé mắt vào ống nhòm, rồi xuýt xoa, bình phẩm một cách hào hứng, mặc mưa trút, gió gào... Cảnh tượng lạ lùng ấy khiến kẻ ham vui là tôi năn nỉ để được bám gót họ...
Hành trình săn tìm “bóng chim, tăm cá”
Cò thìa - xếp hạng nguy cấp trên toàn cầu - được CLB ghi nhận trong chuyến thực địa tại VQG Xuân Thủy, Nam Định.
Cửa ải đầu tiên mà tôi phải vượt qua trước khi nhập đoàn đi ngắm chim trời là học sử dụng thành thạo ống nhòm cá nhân. Sau đó là làm quen được với cách chia góc thấu kính ống nhòm theo kiểu xem đồng hồ, tiếp đến mới là công đoạn phản ứng nhanh với cuốn cẩm nang dày cộp, chi chít hình ảnh và đặc ngôn từ chuyên môn... để nhận dạng các loài chim.
Rồi chuyện đi đứng nhẹ nhàng, nói cười khe khẽ... cũng được quán triệt để tránh làm chim sợ hay bị nhiễu. Tiếp đến là giai đoạn nan giải nhất: thờ chữ “nhẫn”. Ngay trong lần bird-watching (quan sát nhận dạng loài chim) đầu tiên, tôi đã thấm thía sự cơ khổ của hành trình săn tìm “bóng chim tăm cá”.
22 người xếp hàng một, âm thầm len lỏi trên thảm lá mục dày đặc những con đường mòn nhão nhẹt bùn đất của chốn đại ngàn. Phát hiện được tiếng chim, những chiếc ống nhòm cá nhân lập tức quét ra tứ phía để định dạng. Khi may mắn bắt được vị trí đậu của một cá thể chim, những chiếc telescope chuyên dụng bắt đầu hạ chân để lần lượt từng người được ngắm nghía đối tượng. Nói cho đầy đủ lệ bộ vậy thôi chứ đâu phải lúc nào chim chóc cũng đậu yên một chỗ cho mà ngắm. Lắm khi trầy vi tróc vẩy, những chiếc ống nhòm cá nhân mới xác định được tọa độ nhưng khi mắt thần telescope vừa yên vị thì cũng là lúc chim bắt đầu sải cánh.
Cả nhóm đành bấm bụng hùi hụi tiếc. Đọc được ánh mắt thất vọng nơi các thành viên mới lần đầu đi ngắm chim trời, trưởng đoàn Lê Mạnh Hùng an ủi bằng câu chuyện xương máu: “Có những chuyến cuốc bộ xuyên rừng cả ngày trời mà tôi cũng chỉ được đền đáp được bằng... một tiếng chim gù. Ngắm chim trong rừng mà cũng dễ dàng như lúc xem chim trong lồng thì đâu còn thú vị nữa”.
Công việc của họ là rong ruổi khắp các vùng miền đất nước, thậm chí ra cả nước ngoài với bộ ống nhòm - vật bất ly thân - để đếm và kiểm tra tần số xuất hiện của các cá thể chim bản địa và chim di cư, rồi “điểm danh” chúng vào cuốn sổ ghi chép cá nhân.
Có thời kỳ, người ta gọi họ là những người “đếm chim ăn tiền”, bởi đơn giản, chỉ cần kê số lượng chim “đếm” được, rồi cứ thế nhân nó lên với mức tiền trả cho một cá thể... Thế nhưng, đằng sau cái việc làm “kỳ cục”, không giống ai, tưởng chừng như vô công rồi nghề ấy là cả một tình yêu thế giới loài chim ở Việt Nam.
(VOV - 30/10/2006) Những người yêu thiên nhiên, thích lang thang đó đây đã thành lập hẳn một câu lạc bộ để cùng đi khám phá những nét đẹp trong thế giới các loài chim. Được thành lập vào đầu năm 2006, đến nay CLB đã tổ chức được vài 3 chuyến đi thực địa cho các thành viên. Du lịch xem chim đang trở thành một loại hình giải trí thu hút nhiều người tham gia, nhất là giới trẻ. Còn gì thú vị hơn mỗi dịp cuối tuần lại lỉnh kỉnh máy móc cùng nhau lên đường đi xem…chim.
Vườn quốc gia Xuân Thuỷ (Nam Định)- nơi có loài Cò thìa quý đang được bảo về. (Ảnh: CTV)
(VietNamNet - 16/07/2006)- Sự ra đời của Câu lạc bộ xem chim Hà Nội mới đây đã góp phần thu hút nhiều người tham gia góp phần vào việc bảo tồn các loài chim cũng như bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam.
Câu lạc bộ (CLB) Xem chim Hà Nội đi vào hoạt động do một nhóm các nhà khoa học trẻ từ Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật và Trường Đại học Quốc gia Hà Nội thành lập.
Giới thiệu 
